Kruising Schaerweijdelaan met de Oude Arnhemseweg
Twee wegen die elkaar kruisen. Hoeveel kan je daar over vertellen? Nou in dit geval best veel. Van een landhuis tot krotwoningen en een dodelijk ongeval dat veel reuring veroorzaakte.
De Schaerweijdelaan (historie) is al behoorlijk oud en tegenwoordig een belangrijke verkeersader in Zeist vanaf de Utrechtseweg richting Panweg/Bergweg. De Oude Arnhemseweg (historie) is stokoud en vroeger dé verkeersweg van Utrecht naar Keulen.
Kleine historie
Voor we naar de verkeersdiscussie anno nu gaan eerst even terug in de tijd! Scroll vooral door als je naar het hier & nu wil gaan. De kruising heeft altijd al een prominente rol in Zeist gespeeld. Beide wegen zijn vrij oud. Vanaf de Utrechtseweg loopt de Schaerweijdelaan tussen Huize Veldheim en Huize Schaerweijde door.
In 1950 wilde de Coöperatieve Melkcentrale ‘Zeist’, mede bekend van het mooie pandje in de Tulpstraat, een grote moderne melkfabriek bouwen op de hoek van de kruising Oude Arnhemseweg met Schaerweijdelaan. Het gemeentebestuur gaf echter geen toestemming om te bouwen vanwege geuite bezwaren door omwonenden. De grond lag namelijk midden in (onze) woonwijk en bewoners vreesden voor veel overlast. (Bron Seijst 2016-IV, blz 96).
Wie nu de Schaerweijdelaan afgaat ziet relatief veel jongbouw. Dit komt omdat er behoorlijk veel afgebroken is en met name de Vestdijklaan en Ter Braaklaan hun stempel gedrukt hebben op de Schaerweijdelaan. Maar hoe zag het er vroeger uit?
Hierboven 4 fases. Begin vorige eeuw was alles ten Noord(-westen) nog niet echt ontwikkeld. In de jaren 60 zien we de ZAM-flat en garage komen en in de jaren 80/90 komt er een middenscheiding op de Schaerweijdelaan. Laten we een rondje maken op de rotonde. De armen van de rotonde zijn op halve windrichtingen en de hoeken dus mooi de 4 windstreken. De meeste foto’s komen van de fantastische Facebook-groep Oude Foto’s van Zeist.
We kijken hier naar het westen. Nu de ZAM-flat uit de jaren ’60, maar daarvoor zat er een café van Johannes van Wijnbergen. Links ga je richting Utrechtseweg, rechts/rechtdoor de Oude Arnhemseweg af richting Dichterswijk/Vollenhove.
We draaien een kwartslag en kijken naar het noorden. Links ga je de Oude Arnhemseweg in richting Dichterswijk/Vollenhove en rechts de Schaerweijdelaan af richting Bergweg/Panweg. Op de oudste foto’s zie je links wederom het café en later op de hoek de bakkerij Alberts op Oude Arnhemseweg 174.
Een getuige op Facebook vertelt:
“Dit is de bakkerswinkel van Gert en Annie Alberts-Huisstede. Niet alleen de familie Alberts was een echte bakkersfamilie, ook de vader van Annie was bakker. Tegenover de Steniaweg had Arie Alberts, de vader van Gert, ooit een bakkerij met winkel die later werd overgenomen door zijn dochter Frida en haar man Wim Kruisinga. Richting de Nepveulaan hadden dochter Ien en haar man Pennewaard ook een bakkerszaak. Ze verkochten daar opgerolde kletskoppen in de vorm van hoorntjes gevuld met room, die wij altijd ‘Ienhoorntjes’ noemden.” – Andy Smith (bericht op OudeFotosVanZeist)
Weer een kwart verder: De Oostelijke richting. Links de Schaerweijde af richting Bergweg/Panweg en rechts/rechtdoor naar het centrum. Ik moet toegeven dat ik niet 100% zeker weet of de z/w foto de goede oriëntatie is dus corrigeer me vooral.
Tenslotte de Zuidelijke richting. Links richting het centrum, rechts de Schaerweijdelaan richting de Utrechtsweg. Er heeft nog een bloemist gezeten: Den Braber. Let ook op de stoplichten die toentertijd op de kruising stonden.
Moderne tijden, meer verkeer, meer gevaar
In maart 2005 rapporteert ons Dichterbij Magazine dat de gemeente een aanpassing heeft gedaan op de kruising in februari 2005.
2010: Gevaarlijkste kruispunt van de provincie Utrecht
Er is een tijd geweest dat de kruising verkeerslichten had, in vaktermen een Verkeersregelinstallatie (VRI). Toen de Dichterswijk als eerste wijk in Nederland een 30km-zone werd waar ook gehandhaafd werd zijn die weg gehaald. De zone ‘stak’ de Schaerweijdelaan over.
Echter, in 2009 alleen al waren er 17 ongelukken met 11 gewonden. Mede hierdoor klom de BBD in de pen en stuurde in november 2009 een brandbrief naar wethouder Leenders. De gemeente gaf in december aan er mee aan de slag te gaan. Maar niet alleen omwonenden zagen dat deze rotonde een blackspot was (een locatie waar in 3 jaar tijd minimaal 6 ongevallen zijn), maar op 2 januari 2010 zet RTL Nieuws de kruising in de top25 gevaarlijkste kruispunten van Nederland! En de gevaarlijkste van de provincie. Onze brandbrief was niet het enige signaal.
Het wordt prangend. RTV Utrecht komt kijken en interviewt onze toenmalige penningmeester Henk Zoonen en de wethouder op 28 januari 2011. Enkele dagen later is er al weer een aanrijding (zie filmpje onder). Twee weken later op 14 februari 2011 is er een inspraakavond voor de buurt. In juni 2011 belooft de gemeente de kruising aan te pakken: er komt budget voor een rotonde. In oktober dat jaar is hier een update over bij RTV Utrecht.
In oktober 2011 worden tijdens de werkzaamheden archeologische vondsten gedaan. Op 30 november 2011 was de minirotonde klaar. In eerste instantie wordt er door gebruikers en omwonenden tevreden op gereageerd (t.o.v. de oude situatie). Dat de fietsstroken niet gescheiden zijn van de rijbaan is nog wel een punt van aandacht. En niet voor niets zou blijken.
In 2013 volgt een nieuw verkeersbesluit in de Staatscourant vanuit de gemeente.
Zomer 2016: Fietster komt om het leven bij de rotonde
De onrust over de rotonde blijft en komt tot een climax op dinsdagmiddag 5 juli 2016. Een 74-jarige vrouw fietst vanaf de Utrechtseweg op de rotonde af. Een 53-jarige vrachtwagenchauffeur wil haar en andere fietsers passeren voor ze allen de rotonde op gaan. Om de snelheid eruit te halen is de weg daar versmald en komen fietsers en de vrachtwagen in de verdrukking. De dame schrikt en valt onder de vrachtwagen. Zij overlijdt ter plekke. Er zijn diverse geschokte getuigen en het ongeval is het gesprek van de dag in Zeist. Hier was men al jaren bang voor en ouders waarschuwden menigmaal hun kinderen hiervoor. De politie doet onderzoek en spreekt ook omwonenden. Eind januari 2017 staat de chauffeur voor de rechter zoals hier te lezen valt. In februari 2017 volgde de uitspraak: 240 uur taakstraf.
Ook in 2018 is de rotonde talk of the town. Zo lezen we op de Facebook-groep Zeist een oproep van beheerder en buurtbewoner Paul Koster:
Beste Zeisterse fietsers, blijkbaar is het nog steeds niet voor iedereen duidelijk, dus bij deze een uitleg. Bij de Oude Arnhemseweg kruising met de Schaerweijdelaan ligt een rotonde met witte driehoekjes op de grond. Je dacht misschien dat dit een soort powerups waren zoals in Mario Kart waardoor je sneller over de rotonde kan. Maar ik zal je een geheimpje vertellen, die witte driehoekjes betekenen dat je de fietsjes en autootjes van linksaf voor moet laten gaan. Dus als je maandag naar het werk of school gaat moet je dat gewoon eens uitproberen. Dus zie je die driehoekjes, even naar links kijken. Zie je niets, dan mag je doorrijden. Zie je een voertuig een paar seconden wachten.
Doen he! – Paul Koster, 12 januari 2018.
Heel veel reacties eronder, zoals “Heb op die rotonde staan controleren toen groep 8 fiets examen deed.
Maar wat een drama daar zeg. Zijn er maar weinig die het goed doen. En dan bedoel ik niet die examen deden.” en “Welkome to Grand Theft Auto Zeist“.
In 2021 nog maar weer een aanpassing
Na aandringen van buurt en inzet van o.a. wijkwethouder Catsburg worden er voor de fietser doorsteekjes aangelegd om de fietsers gescheiden de rotonde op te laten gaan. Buurtbewoner en betrokkene Ronald de Jong maakt foto’s en een rapportage op Facebook hier.
Februari 2022: Drempels!
Om e.e.a. nog veiliger te maken komen er drempels rondom. De Gemeente kondigt dit 25 februari 2022 aan. De eerder genoemde Paul Koster doet verslag op Facebook: “Bij de rotonde Schaerwijdelaan/Oude Arnhemseweg worden deze week drempels gemaakt“. Het immer licht cynische Zeister publiek gaat weer los in de commentaren met zinnen als: “En over 2 jaar vast weer stoplichten…. Waanzin keer op keer…” en “Och, nog even en dan gaat de rotonde eruit en de verkeerslichten er weer in. Zijn we weer terug bij af.”. Maar ook positief geluid: “Goed gedaan gemeente Zeist. Drempels zijn een noodzakelijk kwaad in de strijd om a-sociaal weggedrag aan banden te leggen.“. Op 4 maart is de boel klaar.
2025/2026: Huidige situatie
De laatste updates zijn vrij recent. In april 2022 rapporteert (2e blz onderaan) de Fietsersbond dat er 11.000 motorvoertuigen per dag deze rotonde passeren. In 2022 werd er nog een verbetering aangebracht: De zebrapaden werden verhoogd aangelegd en de fietsstroken zijn eindelijk afgeschermd. In 2024/2025 is het stuk Oude Arnhemseweg vanaf het centrum tot aan de rotonde ook nog eens fietsstraat met auto’s te gast gemaakt. We houden het in de gaten en zijn meerdere keren per jaar in gesprek met zowel ambtenaren van verkeer als de wijkwethouder.
Links
- Nog meer fotos hier.